Zeldzame vegetatieve nevenwerkingen:
Kan verhoogde bloeddruk, hoofdpijn, rillingen, misselijkheid en buikpijn toegeschreven worden aan cannabisgebruik ?
Antwoord:
Franjo Grotenhermen
Cannabisgebruik heeft veelvuldige effecten op het vegetatieve zenuwstelsel, onder meer een verhoging van de hartslag, droge mond, vertraging van de darmwerking, veranderingen in de bloeddruk (hoger of lager).
Deze effecten zijn doorgaans erg mild en worden goed verdragen. Hun intensiteit verschilt van persoon tot persoon. Bij sommige proefpersonen werd een ongewone intensiteit van nevenwerkingen en werden ongewone vegetatieve nevenwerkingen vastgesteld, onder meer een sterke verhoging van de hartslag, een sterk verhoogde bloeddruk, rillingen en beven, buikpijn, hoofdpijn, misselijkheid en braken.
De volgende ervaringen werden mij medegedeeld door recreatieve gebruikers: een jongeman die jarenlang cannabis had gebruikt zonder noemenswaardige neveneffecten, kreeg felle hoofdpijn na het gebruik van LSD waardoor hij in het ziekenhuis belandde. Een hoge bloeddruk (systolische druk 190 mm/Hg) werd gemeten.
Daarna veroorzaakte alle cannabisgebruik hoofdpijn en een sterk verhoogde bloeddruk. Een andere gebruiker meldde een belangrijke en beangstigende verhoging van de hartslag (140 slagen per minuut) die soms meer dan een uur aanhield na het gebruik van de drug.
Twee cannabisgebruikers verklaarden dat zij binnen enkele minuten na het roken van cannabis buikpijn kregen. Een van hen kreeg last van winderigheid. Een andere gebruiker had last van kouderillingen telkens hij de drug gebruikte. Op het internet (http://rxmarijuana.com) vond ik een verklaring van een man die klaagde over verschillende symptomen: belangrijke verhoging van de hartslag, angstgevoelens, pijnlijk braken en rillingen.
Unimed Pharmaceuticals
De informatie over ongunstige ervaringen, opgesomd hieronder, werd gehaald uit de goedgecontroleerde klinische studies die werden uitgevoerd in de VS en op VS-grondgebied en waarbij 474 patiënten betrokken waren die Marinol (dronabinol) toegediend kregen. Bij het onderzoek naar AIDS-gerelateerd gewichtsverlies waren 157 patiënten betrokken die dronabinol toegediend kregen in doses van 2,5 mg tweemaal daags en 67 kregen placebo. Onderzoek naar misselijkheid en braken gerelateerd met kankerchemotherapie werd gedaan bij 317 patiënten die dronabinol toegediend kregen en 68 die placebo kregen. Een dosisgebonden cannabinoïde-high (lachkick, euforie, verhoogd bewustzijn) werd ervaren door patiënten die Marinol kregen, zowel in de braakwerende onderzoeken (24 %) als in de lager gedoseerde (8 %) eetlustversterkend klinisch onderzoek.
Bij de meest ongunstige ervaringen door AIDS-patiënten tijdens de placebo-gecontroleerde studies was het CNS (centraal zenuwstelsel) betrokken en werden gemeld door 33 % van de patiënten die Marinol kregen. Ongeveer 25 % onder hen meldden een lichte nevenwerking op het CNS gedurende de eerste 2 weken en circa 4 % meldden dit wekelijks voor de daaropvolgende zes weken.
MOGELIJK OORZAKELIJK VERBAND: in meer dan 1 % van de gevallen
De gegevens zijn afkomstig van klinisch onderzoek bij AIDS-gerelateerde anorexia (eetlustverlies) (N=157) en chemotherapie-gerelateerde misselijkheid (N=317). De waarden lagen in het algemeen hoger bij het gebruik tegen het braken (tussen haakjes). [de verklaring van de technische termen staat tussen vierkante haken]
Gehele lichaam: Asthemia [verlies of gebrek aan kracht of energie]
Cardiovasculair [betreffende hart en bloedsomloop]: Palpitatie [moeilijk besef van de hartslag], tachycardia [snelle hartslag], vasodilatie/facial flash
Digestief [betreffende de spijsvertering]: buikpijn, misselijkheid, braken.
Zenuwstelsel: (Amnesia), angstgevoelens/nervositeit (ataxia [verstoring van de spiercoördinatie], verwardheid, persoonlijkheidsstoornissen, duizeligheid, euforie, (hallucinaties), paranoïde reacties, slaperigheid, abnormale gedachtengang.
MOGELIJK OORZAKELIJK VERBAND: in minder dan 1 % van de gevallen
Vastgestelde waarden afkomstig uit klinisch onderzoek in AIDS-gerelateerde anorexia (N=157) en chemotherapie-gerelateerde misselijkheid (N=317).
Cardiovasculair: conjunctivitis [rodekleurende ogen], hypotensie.
Spijsvertering: diarree, fecale incontinentie.
Spierstelsel: Myalgia [spierpijnen]
Zenuwstelsel: depressie, nachtmerries, spraakproblemen, tinnitus [oorsuizingen]
Huid en huiduitwassen [haren en nagels]: blozen
Speciale gevoelens: zichtmoeilijkheden.
OORZAKELIJKE VERBAND ONBEKEND: in minder dan 1 % van de gevallen
Het klinisch belang van de relatie tussen deze werkingen en behandeling met Marinol is onbekend, maar er wordt aangedrongen op waakzaamheid bij de onderzoekingen.
Gehele lichaam: rillingen, hoofdpijn, onbehaaglijk gevoel.
Digestief: anorexia, hepatische enzymeverhoging.
Luchtwegen: hoest, rhinitis, sinusitis.
Huid en huiduitwassen: zweten.
Bron: Bijsluiter Marinol (dronabinol, THC), Unimed Pharmaceuticals, Inc., januari 2001, www.marinol.com (artseninformatie).
